W Olkuszu oddali hołd włoskiemu bohaterowi spod Krzykawki

Na Starym Cmentarzu w Olkuszu znów zebrały się osoby, dla których Francesco Nullo nie jest jedynie nazwiskiem z podręcznika. Pod jego grobem pojawiły się kwiaty, szkolny sztandar i ludzie, którzy od lat pilnują, by ta historia nie zbladła. Uroczystość miała w sobie spokój, ale też wyraźny ciężar pamięci. To właśnie w takich chwilach widać, że opowieść o wolności nadal potrafi łączyć pokolenia.

• Na grobie patrona spotkały się szkoła, samorząd i kombatanci
• Droga z Bergamo do Krzykawki zaczęła się od wyboru
• Kamienne alejki i plan nekropolii pomagają odnaleźć groby zasłużonych

Na grobie patrona spotkały się szkoła, samorząd i kombatanci

Podczas rocznicowych uroczystości burmistrz Roman Piaśnik złożył kwiaty przy grobie włoskiego ochotnika, który spoczywa na olkuskim Starym Cmentarzu. W wydarzeniu przygotowanym przez Szkołę Podstawową nr 4 uczestniczyli uczniowie tej placówki, nauczyciele oraz kombatanci. Dla „czwórki” to dzień szczególny, bo od lat właśnie w ten sposób szkoła przypomina o swoim patronie.

„Wolność nie ma granic” – podkreślił Roman Piaśnik, przypominając, że Francesco Nullo przybył do Polski z przekonania, a nie z przymusu.

Słowa burmistrza dobrze oddają sens tych obchodów. To nie tylko szkolny ceremoniał, ale także lekcja historii przeprowadzona przy grobie człowieka, który zdecydował się walczyć po stronie Polaków. W Olkuszu ta pamięć nie została zamknięta w gablocie. Wraca co roku, w prostym geście złożenia kwiatów i w obecności młodych ludzi, którzy dopiero poznają pełny ciężar tej opowieści.

Droga z Bergamo do Krzykawki zaczęła się od wyboru

Francesco Nullo urodził się w 1826 roku w Bergamo. Był dowódcą włoskich ochotników, którzy opuścili ojczyznę, by wesprzeć Polaków podczas powstania styczniowego. Zginął 5 maja 1863 roku w bitwie pod Krzykawką, a jego ciało spoczęło później w Olkuszu. Obok niego pochowano także Ignacego Żelechowskiego, znanego jako Julian, oraz Władysława Romera – dwóch powstańców poległych w tej samej bitwie.

Jeszcze w czasach zaborów miejscowi społecznicy, działając w konspiracji, ufundowali mu pomnik w formie złamanego pnia dębu. Symbol był czytelny bez słów: przerwane życie, ale też pamięć, której nie udało się złamać. Pierwsze legalne obchody rocznicy wybuchu powstania styczniowego odbyły się w Olkuszu w 1915 roku. Od tamtej pory nazwisko Nullo stale powraca w miejskich uroczystościach, szkolnych obchodach i działaniach środowisk społecznych.

W 1963 roku Szkoła Podstawowa nr 4 otrzymała jego imię. Dziś to już nie tylko patron, ale także trwały punkt odniesienia dla kolejnych roczników uczniów. W mieście działa też od 35 lat Towarzystwo Przyjaźni Polsko-Włoskiej im. płk. Francesco Nullo, a od 2009 roku Olkusz i Bergamo łączy umowa partnerska. To pokazuje, że historia tego włoskiego ochotnika nie zamknęła się w jednym grobie. Nadal buduje most między dwoma miastami i dwiema tradycjami.

Kamienne alejki i plan nekropolii pomagają odnaleźć groby zasłużonych

Pamięć o Francesco Nullo wspierają też zmiany, które w ostatnich latach objęły sam Stary Cmentarz. Przed trzema laty pomnik na jego grobie oraz tablice upamiętniające dwóch innych powstańców zostały oczyszczone i zabezpieczone. Wcześniej nekropolia przeszła rewitalizację zleconą przez władze miasta.

Dzięki temu odwiedziny przy grobach zasłużonych olkuszan są dziś łatwiejsze niż kiedyś. Na cmentarzu wykonano kamienne alejki, zamontowano oświetlenie parkowe i naprawiono kamienne mury. Przy bocznym wejściu ustawiono też tablicę z planem nekropolii, na której zaznaczono najważniejsze groby i pomniki. Wydano również ulotkę z historią i planem Starego Cmentarza, co pomaga osobom, które trafiają tam po raz pierwszy.

W praktyce oznacza to jedno: miejsce, które samo w sobie jest częścią miejskiej historii, stało się czytelniejsze i bardziej dostępne. A przy grobie Francesco Nullo łatwiej dziś zobaczyć nie tylko symbol, lecz także cały kontekst – powstanie styczniowe, ofiarę jego uczestników i długą olkuską pamięć o tych, którzy walczyli „za wolność naszą i waszą”.

na podstawie: UM Olkusz.