Małopolanie znów wybiorą projekty. W grze jest 16 milionów złotych

W Małopolsce rusza głosowanie, które co roku pokazuje, że o regionalnych pieniądzach można mówić nie zza biurka, lecz z poziomu codziennych potrzeb. W 9. edycji Budżetu Obywatelskiego do wyboru jest 155 projektów, a stawką pozostaje 16 milionów złotych. Każdy, kto ma ukończone 16 lat i mieszka w województwie, dostaje dwa głosy.

• 155 pomysłów i dwa głosy, które mogą przesunąć regionalne pieniądze
• Głos można oddać na trzy sposoby, ale jeden błąd unieważni kartę
• Jesienią zapadnie decyzja, a realizacja ruszy w 2027 roku

155 pomysłów i dwa głosy, które mogą przesunąć regionalne pieniądze

W tegorocznej edycji znalazły się zarówno przedsięwzięcia o zasięgu całego województwa, jak i zadania regionalne. Łącznie to 155 propozycji, które obejmują bardzo różne potrzeby – od bezpieczeństwa, przez zdrowie, po kulturę i aktywność fizyczną. Taka rozpiętość pokazuje, że budżet obywatelski nie jest jednym, sztywnym programem, ale zbiorem spraw, które mieszkańcy uznali za ważne tu i teraz.

W puli są:

• 35 zadań ogólnowojewódzkich,
• 120 zadań regionalnych.

Te drugie rozłożono na cztery obszary:

• 27 zadań z Regionu Krakowskiego Obszaru Metropolitalnego,
• 36 zadań z Regionu Małopolska Południowa,
• 21 zadań z Regionu Małopolska Zachodnia,
• 36 zadań z Regionu Tarnowskiego.

Do udziału uprawniony jest każdy mieszkaniec Małopolski, który ukończył 16 lat. To ważne, bo w tym głosowaniu nie chodzi o deklaracje, tylko o konkretny wybór. Jeden głos można oddać na zadanie ogólnowojewódzkie, drugi na regionalne. Tę konstrukcję zaprojektowano tak, by łączyć interes całego regionu z potrzebami bliższymi codzienności.

Dotychczasowe edycje pokazały, że te decyzje nie kończą się na papierze. Zrealizowano już 511 projektów, a wśród nich były m.in. defibrylatory AED, książkomaty przy bibliotekach, strefy wypoczynku, chodniki przy drogach wojewódzkich, zajęcia dla dzieci i seniorów oraz wydarzenia kulturalne i sportowe. W 2025 roku, przy udziale 13,5 tys. mieszkańców, przeznaczono 1 milion złotych na nowoczesny sprzęt rehabilitacyjny dla Wojewódzkiego Szpitala Rehabilitacyjnego im. dr. S. Jasińskiego w Zakopanem .

„Cieszy nas tak duże zaangażowanie Małopolan i różnorodność tegorocznych propozycji” – mówi Łukasz Smółka, marszałek województwa małopolskiego.

Głos można oddać na trzy sposoby, ale jeden błąd unieważni kartę

Głosowanie potrwa od 15 maja do 15 czerwca. Urząd Marszałkowski przypomina, że można je przeprowadzić na trzy sposoby, a każdy z nich wymaga zachowania tych samych zasad. Najwygodniej zrobić to przez internet, ale dostępne są też rozwiązania papierowe.

Możliwe formy głosowania:

• elektronicznie – na stronie bo.malopolska.pl,
• stacjonarnie – na karcie wrzuconej do urny w jednym z wyznaczonych miejsc,
• korespondencyjnie – przez wysłanie karty pocztą do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego albo jednej z Agend Zamiejscowych.

Przy głosowaniu papierowym trzeba pamiętać o jednym szczególe, który ma duże znaczenie: liczy się data wpływu karty do urzędu, a nie stempel pocztowy. W praktyce oznacza to, że wysłanie głosu na ostatnią chwilę może skończyć się jego utratą.

Ważne są też reguły dotyczące samego wyboru. Mieszkaniec może oddać maksymalnie dwa głosy, ale nie musi korzystać z obu. Jeśli wskaże tylko jeden projekt, głos będzie ważny. Problem pojawia się wtedy, gdy ktoś zaznaczy więcej niż jeden projekt tego samego typu. W takiej sytuacji wszystkie głosy z tej kategorii przepadają. Nie wolno też głosować na zadanie regionalne spoza własnego regionu – taki głos zostanie uznany za nieważny.

Dopuszczalne jest głosowanie hybrydowe. Oznacza to, że można oddać jeden głos na papierze, a drugi później przez internet. To rozwiązanie przydatne zwłaszcza wtedy, gdy ktoś nie chce od razu zamykać obu wyborów albo nie ma w danej chwili wszystkich danych pod ręką.

Jesienią zapadnie decyzja, a realizacja ruszy w 2027 roku

Zwycięskie zadania mają zostać wyłonione jesienią. Zarząd Województwa Małopolskiego przyjmie listę projektów do 6 października 2026 roku, a sama realizacja ma ruszyć od początku 2027 roku. To oznacza, że tegoroczne głosowanie nie jest jedynie formalnością przed wakacjami, ale etapem, który przekłada się na inwestycje i wydarzenia oddalone o kilkanaście miesięcy, za to bardzo konkretne.

„To właśnie dzięki Państwa aktywności region rozwija się w sposób świadomy i bliski ludziom” – podkreśla Marta Malec-Lech z ZWM.

Urząd Marszałkowski wskazuje też, że wśród propozycji nie brakuje projektów edukacyjnych, sportowych, turystycznych, rowerowych i prozdrowotnych. Wiele z nich dotyczy bezpieczeństwa albo poprawy komfortu codziennego życia. Właśnie dlatego budżet obywatelski jest czymś więcej niż corocznym plebiscytem. To mechanizm, który pozwala mieszkańcom wskazać, gdzie pieniądz publiczny ma przynieść najbardziej odczuwalny efekt.

na podstawie: Starostwo Powiatowe w Olkuszu.