Leczenie uzależnień w Polsce: kto może pomagać i jak wygląda terapia?

Leczenie uzależnień w Polsce może odbywać się w poradni, oddziale dziennym albo w ośrodku stacjonarnym. Wybór zależy od stanu pacjenta, rodzaju uzależnienia, sytuacji rodzinnej, motywacji i tego, czy dana osoba jest w stanie utrzymać abstynencję poza miejscem terapii.

Samo odstawienie alkoholu, narkotyków, leków czy hazardu zwykle nie wystarcza. To ważny krok, ale prawdziwa praca zaczyna się wtedy, gdy pacjent zaczyna rozumieć, co podtrzymywało uzależnienie i jak ma funkcjonować dalej.

Leczenie uzależnienia nie polega wyłącznie na tym, żeby „przestać pić”, „przestać brać” albo „przestać grać”. To proces, który pomaga rozpoznać mechanizmy uzależnienia, sytuacje ryzykowne, głód, nawroty i sposoby radzenia sobie z napięciem. Ważna jest też praca nad emocjami, relacjami i codziennym życiem po zakończeniu terapii.

U części pacjentów potrzebna jest także konsultacja psychiatryczna lub lekarska. Dotyczy to zwłaszcza osób, u których pojawia się depresja, lęk, bezsenność, silne napięcie albo problemy zdrowotne związane z używaniem substancji.

Jak wygląda leczenie uzależnień w Polsce?

W Polsce pomoc może mieć kilka form. Nie każda osoba potrzebuje tego samego rodzaju leczenia.

Poradnia leczenia uzależnień

Poradnia to forma ambulatoryjna. Pacjent mieszka w domu i przychodzi na terapię indywidualną, grupową, konsultacje psychologiczne lub wizyty u lekarza.

To dobre rozwiązanie dla osób, które mają stabilną sytuację i są w stanie funkcjonować bez całodobowego wsparcia.

Oddział dzienny

Oddział dzienny jest formą pośrednią. Pacjent uczestniczy w terapii przez kilka godzin dziennie, ale nie zostaje w placówce na noc.

Może być pomocny wtedy, gdy sama poradnia to za mało, ale nie ma potrzeby całodobowego pobytu.

Ośrodek stacjonarny

Ośrodek stacjonarny oznacza pobyt całodobowy. Pacjent uczestniczy w terapii indywidualnej i grupowej, ma ustalony rytm dnia i przez pewien czas jest odcięty od środowiska, które mogło podtrzymywać uzależnienie.

Taka forma pomocy bywa szczególnie ważna, gdy wcześniejsze próby przerwania picia, brania, grania albo nadużywania leków kończyły się nawrotem.

Kto może prowadzić terapię uzależnień?

W leczeniu uzależnień pracuje cały zespół. Mogą to być specjaliści psychoterapii uzależnień, instruktorzy terapii uzależnień, psychologowie, psychoterapeuci, lekarze psychiatrzy i lekarze innych specjalizacji.

Ważne jest, aby pacjent trafiał do osób z odpowiednim przygotowaniem, doświadczeniem i znajomością problemu uzależnienia.

Specjalista psychoterapii uzależnień pomaga rozumieć mechanizmy choroby, pracować nad nawrotami i budować nowe sposoby funkcjonowania. Instruktor terapii uzależnień wspiera pacjenta w codziennym procesie zdrowienia. Psycholog lub psychoterapeuta pomaga w pracy nad emocjami, relacjami i kryzysami. Lekarz psychiatra może ocenić stan psychiczny i wdrożyć leczenie farmakologiczne, jeśli jest potrzebne.

Jakie kwalifikacje powinien mieć terapeuta uzależnień?W Polsce funkcjonuje system szkolenia i certyfikacji osób pracujących w terapii uzależnień. Ważną rolę pełni tutaj Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom, które prowadzi informacje dotyczące certyfikacji, egzaminów, superwizji i specjalizacji w dziedzinie psychoterapii uzależnień.

Przygotowanie do pracy w tym obszarze nie powinno opierać się na krótkim kursie. Obejmuje wiedzę teoretyczną, praktykę, staż kliniczny, superwizję i egzamin.

To ważne, bo uzależnienie nie jest po prostu „brakiem silnej woli”. Często łączy się z lękiem, depresją, wstydem, napięciem, trudnymi relacjami i wcześniejszymi nieudanymi próbami leczenia.

Jak mówi dr Karolina Piątek, kierownik zespołu terapeutycznego w Ośrodku Terapii Uzależnień NIWA:

W terapii uzależnień nie wystarczy dobra intencja i chęć pomocy. Potrzebna jest wiedza, doświadczenie, superwizja i umiejętność rozumienia całego kontekstu pacjenta — jego emocji, relacji, historii leczenia i ryzyka nawrotu.

Leczenie uzależnień w Ośrodku Terapii Uzależnień NIWA

Ośrodek Terapii i Leczenia Uzależnień NIWA mieści się w Wilczkowicach, pod Krakowem, w Małopolsce. Prowadzimy stacjonarną terapię uzależnień dla osób z różnych części Polski, a także dla Polaków mieszkających za granicą.

Program w NIWIE opiera się na regularnej pracy terapeutycznej, terapii indywidualnej i grupowej, strukturze dnia oraz wsparciu zespołu. W pracy korzystamy m.in. z podejścia poznawczo-behawioralnego oraz terapii skoncentrowanej na rozwiązaniach.

Nie przedstawiamy leczenia jako szybkiej obietnicy zmiany. Terapia uzależnień to proces, który wymaga decyzji, zaangażowania i bezpiecznych warunków do pracy nad sobą.

Dlatego w NIWIE ważne jest nie tylko zatrzymanie picia, brania czy grania, ale też przygotowanie pacjenta do tego, co będzie po zakończeniu pobytu: codzienności, relacji, napięcia, kryzysów i ryzyka nawrotu.