Czyste Powietrze zmienia zasady. Właściciele domów zyskają więcej czasu

Właściciele starszych domów w gminie Klucze dostaną łatwiejszy dostęp do części zasad programu Czyste Powietrze. Zmieni się także wysokość wybranych dotacji, sposób potwierdzania wykonanych prac i termin wykorzystania zaliczki. Nowe reguły zaczną obowiązywać 20 lipca, ale nie wszystkie rozwiązania będą dostępne bez dodatkowych warunków.

• Nowi właściciele domów z wyjątkami od zasady trzech lat
• Beneficjenci z zaliczką dostaną dodatkowe 60 dni
• Po 2026 roku pompy ciepła pozostaną jedynym wspieranym ogrzewaniem elektrycznym

Nowi właściciele domów z wyjątkami od zasady trzech lat

Jedna z istotniejszych zmian dotyczy wymogu posiadania nieruchomości przez co najmniej trzy lata przed złożeniem wniosku. Od 20 lipca z programu będą mogły skorzystać także osoby, które nabyły nieruchomość przez zasiedzenie.

Wyjątek obejmie również właścicieli i współwłaścicieli posiadających nieruchomość od minimum roku, jeśli kupili albo otrzymali od rodziców lub dziadków co najmniej 50 proc. udziałów. Rozwiązanie może ułatwić ubieganie się o wsparcie osobom, które niedawno przejęły starszy dom wymagający ocieplenia lub wymiany stolarki.

Zmiany obejmą również wysokość maksymalnych jednostkowych kwot dotacji. O 10 proc. wzrosną limity dotyczące wybranych prac termomodernizacyjnych:

• ocieplenie ścian i innych przegród budowlanych,
• wymiana okien,
• wymiana drzwi zewnętrznych,
• wymiana bram garażowych.

W najwyższym poziomie dofinansowania będzie można otrzymać maksymalnie:

• do 275 zł za metr kwadratowy ocieplenia ścian,
• do 1320 zł za metr kwadratowy stolarki okiennej,
• do 2750 zł za metr kwadratowy stolarki drzwiowej.

Podwyższone zostaną także odpowiednie limity w podstawowym i podwyższonym poziomie dofinansowania. Przy ustalaniu nowych kwot wykorzystano między innymi dane Głównego Urzędu Statystycznego, oferty rynkowe oraz informacje o kosztach wynikających z rozliczonych i aktualnie wypłacanych wniosków.

Beneficjenci z zaliczką dostaną dodatkowe 60 dni

Osoby korzystające z prefinansowania będą miały więcej czasu na zakończenie prac objętych zaliczką. Termin wydłuży się ze 120 do 180 dni. Oznacza to, że przy planowaniu inwestycji trzeba będzie uwzględnić nie tylko zakres robót, lecz także nowe zasady rozliczenia zaliczki.

Z wydłużonego terminu będą mogli skorzystać również beneficjenci, którzy mają już umowy zawarte w naborze rozpoczętym 31 marca 2025 r. W ich przypadku konieczna będzie jednak zmiana podpisanej umowy.

Łatwiejsze ma być także dokumentowanie niektórych etapów inwestycji. Potwierdzenie trwałego odłączenia starego źródła ciepła oraz dostosowania przewodów kominowych będą mogli wystawić nie tylko mistrzowie kominiarscy. Uprawnienia w tym zakresie otrzymają również osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane. To powinno skrócić drogę do rozliczenia wykonanych prac.

Wśród pozostałych zmian znalazły się rozwiązania dotyczące obsługi wniosków i urządzeń grzewczych. Beneficjenci korzystający z pomocy operatorów będą mogli przygotowywać robocze wersje wniosków w Generatorze Wniosków o Dofinansowanie. Doprecyzowane zostaną również zasady przyznawania dotacji na urządzenia znajdujące się na liście ZUM w dniu wystawienia faktury zaliczkowej.

Po 2026 roku pompy ciepła pozostaną jedynym wspieranym ogrzewaniem elektrycznym

Po zakończeniu okresu przejściowego, czyli po 2026 roku, program nie będzie już obejmował elektrycznych źródeł ogrzewania innych niż pompy ciepła. Wsparcie ma koncentrować się na rozwiązaniach o wysokiej efektywności energetycznej i korzystniejszym wpływie na środowisko.

Pozostałe fundamenty programu pozostają bez zmian. Nadal wymagane będą między innymi:

• audyt energetyczny,
• świadectwo charakterystyki energetycznej,
• przestrzeganie limitów kosztów kwalifikowanych,
• zasada „jeden beneficjent – jeden budynek”,
• korzystanie z systemu operatorów,
• spełnienie kryteriów dochodowych.

Program nadal nie będzie finansował kotłów gazowych. Nie zmienią się również dotychczasowe poziomy dofinansowania.

Czyste Powietrze działa od 2018 roku. Za przygotowanie zasad programu, dokumentacji i wytycznych odpowiada Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, działający pod nadzorem Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Wnioski przyjmują, rozpatrują i rozliczają wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej.

Do tej pory zawarto 971 tys. umów o dofinansowanie, a ponad 645 tys. przedsięwzięć zakończono. Łączna kwota wypłat sięgnęła prawie 22 mld zł, z czego więcej niż połowę wypłacono w ostatnich dwóch latach.

W odsłonie programu obowiązującej od 31 marca 2025 roku przyjęto 70 tys. wniosków. Podpisano 53 tys. umów opiewających łącznie na 3,3 mld zł. Obecny budżet programu wynosi 10 mld zł i pochodzi ze środków Funduszu Modernizacyjnego.

Program jest realizowany przy udziale samorządów. W całym kraju działa ponad 2 tys. punktów konsultacyjno-informacyjnych oraz ponad 1,4 tys. gmin pełniących funkcję operatorów. Około 44 proc. nowych wniosków składanych jest z ich pomocą. Dotychczas dzięki programowi wymieniono ponad 603 tys. nieefektywnych źródeł ciepła, określanych jako kopciuchy.

Pełna dokumentacja nowych zasad zostanie opublikowana 20 lipca 2026 roku na stronie programu Czyste Powietrze. Do tego czasu przedstawione materiały mają charakter informacyjny. Dla mieszkańców gminy Klucze oznacza to, że przed złożeniem wniosku warto sprawdzić nie tylko nowe limity, lecz także wymagania dotyczące audytu, dokumentów i rodzaju planowanego źródła ciepła.

na podstawie: Gmina Klucze.