Około 600 osób zamordowano w lesie. Wolbrom pamięta

Przy zbiorowych mogiłach i na cmentarzu żydowskim w Wolbromiu oddano hołd ofiarom likwidacji getta. Wśród upamiętnionych są starsi, chorzy i dzieci zamordowani w lesie przy ul. Skalskiej. Podczas uroczystości przypomniano także o żydowskich mieszkańcach, którzy przez stulecia współtworzyli miasto.

• Dwa miejsca pamięci i hołd dla ofiar getta
• Likwidacja getta trwała od 5 do 13 września 1942 roku
• Żydowscy mieszkańcy przez stulecia współtworzyli Wolbrom

Dwa miejsca pamięci i hołd dla ofiar getta

Uroczystości odbyły się przy zbiorowych mogiłach w lesie oraz na cmentarzu żydowskim przy ul. Skalskiej. Złożono kwiaty, zapalono znicze i uczczono ofiary chwilą ciszy. Wydarzenie poświęcono 84. rocznicy likwidacji wolbromskiego getta.

W obchodach uczestniczyli przedstawiciele władz samorządowych, instytucji, organizacji i szkół:

• Radosław Kuś, burmistrz Miasta i Gminy Wolbrom,
• Lidia Gądek, radna Sejmiku Województwa Małopolskiego,
• Piotr Gamrot, członek Zarządu Powiatu Olkuskiego i dyrektor Domu Kultury w Wolbromiu,
• radne Rady Miejskiej Ewa Kazimierska i Agata Kamionka,
• delegacja OREW Wolbrom ze Zbysławem Owczarskim, członkiem Zarządu Głównego PSONI Koło w Wolbromiu,
• delegacja Zespołu Szkół w Wolbromiu przy ul. Skalskiej z dyrektorem Piotrem Grojcem,
• dr Dominika Pasich z krakowskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej.

Cmentarz Wojenny Ofiar Holokaustu oraz odnowione mogiły są dziś miejscami, w których pamięć o zamordowanych łączy się z refleksją nad odpowiedzialnością za szacunek do ludzkiego życia. Monument wzniesiony w 1988 roku i odnowione w 2020 roku mogiły pozwalają wskazać konkretne miejsca związane z tragiczną historią wolbromskich Żydów.

Likwidacja getta trwała od 5 do 13 września 1942 roku

Getto utworzono w maju 1941 roku w rejonie synagogi, obejmującym obecne ulice Krótką, Żwirki i Wigury oraz Listopadową. Trafili tam żydowscy mieszkańcy Wolbromia i osoby przesiedlone. Łącznie było to kilka tysięcy ludzi.

Likwidację getta przeprowadzono między 5 a 13 września 1942 roku. Większość osób deportowano do obozu zagłady w Bełżcu, a część skierowano do pracy. Około 600 osób – przede wszystkim starszych, chorych i dzieci – rozstrzelano w lesie przy ul. Skalskiej. Ich ciała pochowano w zbiorowych mogiłach.

Z pierwotnej społeczności żydowskiej Wolbromia ocalało około 300 osób. Skala tej tragedii sprawia, że podczas uroczystości oddawano cześć nie tylko ofiarom pochowanym przy Skalskiej, lecz także całej społeczności, która przez wieki była częścią historii miasta.

Żydowscy mieszkańcy przez stulecia współtworzyli Wolbrom

Obecność Żydów w Wolbromiu sięga XVII wieku. Przez kolejne dziesięciolecia stanowili oni znaczącą część mieszkańców, uczestnicząc w rozwoju handlu, rzemiosła i życia kulturalnego.

Pamięć o tej historii nie ogranicza się więc do daty likwidacji getta. Obejmuje także codzienny wkład tysięcy osób, których życie i praca były związane z Wolbromiem. Dwa miejsca odwiedzone podczas uroczystości pozwalają dziś oddzielić fakty od bezimiennej statystyki – za liczbami stoją mieszkańcy, rodziny i sąsiedzi miasta sprzed wojny.

na podstawie: Urząd Miasta i Gminy Wolbrom.