UM Olkusz: Jak dawniej kruszce kopano

25 maja 2018

Jeśli ktoś chce poznać historię górnictwa i hutnictwa, koniecznie powinien zobaczyć wystawę Z notatnika Agricoli, czyli u źródeł górnictwa kruszcowego na złożach śląsko-krakowskich”, jaka z okazji
Święta Srebra 2018” jest prezentowana na dziedzińcu olkuskiego Centrum Kultury MOK przy ulicy Szpitalnej 32.

Wystawa wypożyczona z Muzeum Miasta Jaworzna składa się z dwudziestu plansz ilustrowanych rycinami z dzieł Georgiusa Agricoli De re metallica libri XII” uzupełnionych cytatami z jego prac i naukowym komentarzem. Georgius Agricola (1494-1555), nazywany ojcem geologii”, był niemieckim humanistą i uczonym - górnikiem, metalurgiem, mineralogiem, a także lekarzem. Niewątpliwą ozdobą jego dzieł są 273 drzeworyty przedstawiające warunki występowania surowców kopalnych w przyrodzie, eksploatację górniczą i procesy hutnicze. Te unikatowe ilustracje dają wyobrażenie o pracy górnika i hutnika w XVI wieku. Na wystawie został także przedstawiony m.in.: polski sposób przeróbki rud ołowianych, wykorzystywany powszechnie na naszym terenie.

Warto przypomnieć, że najstarsze informacje o Olkuszu są związane z miejscowym górnictwem i hutnictwem srebra i ołowiu. W 1374 r. Elżbieta Łokietkówna, ogłosiła przywilej dla Olkusza, zatytułowany Ordinatio montium Ilcussiensium”, czyli Ordynacja górnicza olkuska, który stanowi jeden z najstarszych zbiorów praw górniczych w Polsce. W 1505 r. Aleksander Jagiellończyk ogłosił Statuta Montana Ilcusiensis”, czyli Olkuskie statuty górnicze, które określały szczegółowo prawne podstawy olkuskiego górnictwa. Wystawa prezentuje rozwój górnictwa i hutnictwa kruszców w połowie XVI wieku, czyli okresie, kiedy w okolicach Olkusza rozpoczęto budowę sztolni odwadniających. Było to jedno z największych przedsięwzięć inżynieryjnych w Polsce. Łącznie wybudowano przeszło 32 km sztolni, a koszt wydrążenia jednego kilometra sztolni był równy budowie 15 murowanych kamienic.

Autorem wystawy Z notatnika Agricoli, czyli u źródeł górnictwa kruszcowego na złożach śląsko-krakowskich” jest Adrian Rams, a opracował ją graficzne Sławomir Śląski pracownicy Muzeum Miasta Jaworzna. Konsultacja naukowa: prof. zw. dr hab. Jan Drabina, dr hab. Piotr Boroń. Organizatorem wystawy jest Urząd Miasta i Gminy w Olkuszu we współpracy z Muzeum Miasta Jaworzna oraz Miejskim Ośrodkiem Kultury w Olkuszu. Wystawę można oglądać bezpłatnie do 23 czerwca.