Małopolska z rekordowym budżetem - 1,8 mld zł na inwestycje i wzmocnienie bezpieczeństwa

W regionie szykuje się finansowe przyspieszenie, które ma odmienić krajobraz dróg, kolei i szpitali. Z rozmowy z marszałkiem wynika, że priorytetem będą transport i odporność na kryzysy — to inwestycje rozpisane na lata, które mają trafić także do mniejszych gmin. Reporter z Klucz opisuje, co zmiany oznaczać mogą dla mieszkańców.

• Co oznacza rekordowy budżet dla Małopolski
• Koleje Małopolskie i plany na tory oraz dojazdy autobusowe
• Bezpieczeństwo i kultura - inwestycje, które mają służyć mieszkańcom

Co oznacza rekordowy budżet dla Małopolski

Z projektu budżetu wynika, że całoroczne wydatki województwa przekroczą 4 miliardy złotych, z czego na inwestycje zarezerwowano blisko 1,8 miliarda złotych. Jak mówi Łukasz Smółka, zarządzanie tym nadwyżkowym potencjałem ma służyć poprawie jakości życia i wykorzystaniu możliwości regionu.

“Naszym celem jest, by Małopolska była najlepszym miejscem do życia i pracy.”
Łukasz Smółka, marszałek województwa małopolskiego

Największy ciężar inwestycyjny spoczywa na transporcie - w budżecie zapisano ponad 1,9 miliarda złotych na transport i łączność, a wśród wydatków inwestycyjnych to sektor odpowiada za około 65 procent środków. Rosnące zapotrzebowanie widoczne jest w statystykach przewozów kolejowych - z kilkunastu milionów pasażerów w ciągu kilku lat ruch znacznie wzrósł, co wymusza kupno nowego taboru i rozbudowę zaplecza serwisowego.

Koleje Małopolskie i plany na tory oraz dojazdy autobusowe

W planach jest zakup łącznie 25 nowych pociągów - już podpisano kontrakty na 12 pojazdów, a pierwszy tabor ma zacząć kursować w lato 2026, kolejne dostawy zaplanowano na 2028, z zamiarem zamknięcia całego zamówienia w 2029. Jeden pięcioczłonowy zespół trakcyjny kosztuje ok. 50 milionów złotych, a wartość całego kontraktu przekracza miliard złotych. Do tego dochodzą inwestycje w zaplecze serwisowe oraz coroczne dopłaty do biletów, rzędu blisko 400 milionów złotych.

Tam, gdzie tory nie docierają, samorząd rozwija połączenia autobusowe - dzięki programom takim jak Koleje Małopolskie i Małopolskie Linię Dowozowe dziś autobusy skomunikowane z pociągami docierają do 111 z 183 gmin, a w kolejnym roku planowane jest zwiększenie tej liczby do 117 gmin. Obsługa projektowanych 75 linii autobusowych ma kosztować ponad 103 miliony złotych. Województwo sygnalizuje jednak problem zewnętrznego dofinansowania - wnioskowano o ponad 41 milionów złotych, a według planów przyznano około 6 milionów złotych, stąd prośba marszałka o weryfikację algorytmów podziału środków.

“Zwróciłem się z prośbą do pana premiera, żeby przeanalizowano jeszcze raz algorytmy dla regionu.”
Łukasz Smółka, marszałek województwa małopolskiego

Bezpieczeństwo i kultura - inwestycje, które mają służyć mieszkańcom

W polityce bezpieczeństwa województwo stawia na systemowe rozwiązania. W ostatnich edycjach programu „Bezpieczna Małopolska” przekazano ponad 63 nowoczesne samochody gaśnicze dla OSP - koszt tej akcji sięgnął 65 milionów złotych. Dodatkowo przeznaczono 5 milionów złotych na szkolenia z pierwszej pomocy dla około 3 tysięcy strażaków-ochotników. Region kupował też sprzęt wspierający służby ratownicze - m.in. namioty polowe i karetki, które wzmacniają gotowość w kryzysie.

Na działania związane z bezpieczeństwem i odpornością planowane jest nawet miliard złotych - środki te mają posłużyć zwiększeniu liczby miejsc tymczasowego schronienia, poprawie dostępu do wody w newralgicznych terenach, uzupełnieniu taboru kolejowego i budowie infrastruktury o podwójnym zastosowaniu oraz szkoleniom dla mieszkańców i służb.

W obszarze kultury w budżecie zapisano ponad 413 milionów złotych. Wśród oczekiwanych przedsięwzięć jest rozstrzygnięcie konkursu na projekt nowej siedziby Filharmonii im. Karola Szymanowskiego w Krakowie - po wyborze projektu przewidziane jest podpisanie umowy z wykonawcą i uzyskanie pozwolenia na budowę w połowie roku. Kontynuowane będą też remonty takich miejsc jak Zamek Lipowiec, Teatr im. Juliusza Słowackiego oraz prace przy utworzeniu Muzeum Taternictwa i Narciarstwa w Zakopanem.

Dodatkowe pozycje budżetowe to m.in. pomoc społeczna ok. 296 milionów złotych, ochrona zdrowia blisko 250 milionów złotych, oświata ponad 182 miliony złotych oraz turystyka i kultura fizyczna ponad 112 milionów złotych. W planach są też projekty wspierające rozwój branżowych centrów umiejętności i stypendia dla młodych talentów.

Dla mieszkańców Klucz i okolic finansowe priorytety oznaczają stopniowe zwiększanie dostępności połączeń - zarówno kolejowych, jak i autobusowych - oraz inwestycje w najbliższe placówki zdrowia i służby ratownicze. Realizacja zakupów taboru i inwestycji drogowych zaplanowana jest rozłożona w czasie, więc efekty będą widoczne etapami: nowe pociągi pojawią się już w lato 2026, a pełne zamówienie ma być zrealizowane do 2029. W praktyce to większa dostępność połączeń podmiejskich, krótsze dojazdy oraz lepsze wyposażenie lokalnych szpitali i jednostek OSP - pod warunkiem zabezpieczenia brakujących środków zewnętrznych i sprawnego przebiegu przetargów.

na podstawie: Gmina Klucze.